Znaleźli Białego Jaguara, stolicę zbuntowanych Majów ukrywających się przed Hiszpanami?
1 sierpnia 2025, 14:25Archeolodzy sądzą, że odnaleźli zaginione miasto Sak-Bahlán – Biały Jaguar – w którym wolni Majowie żyli do końca XVII wieku, ukrywając się przed Hiszpanami. Sak-Bahlán było stolicą Lakandonów, majańskiej grupy etnicznej posługującej się własnym dialektem języka chol. Lakandonowie to najbardziej tradycyjna i izolowana grupa Majów. Biały Jaguar zaś to przedostatnia stolica Majów zdobyta przez Hiszpanów. Ostatnia, Nojpeten, zamieszkana przez Majów Itza w północnej Gwatemali, padła zaledwie 2 lata później.
Klima do mieszkania — luksus czy standard?
19 maja 2026, 14:40Trzydzieści lat temu dawaliśmy sobie radę bez klimatyzacji. Jak i bez Internetu — w Polsce korzystało z niego nieco ponad 1% populacji. Dziś bez dostępu do sieci czujemy się odcięci od świata, a w coraz częstsze tropikalne noce bez klimatyzacji — odcięci od tlenu. Status klimatyzacji w mieszkaniu się zmienił. Już nie jest ona postrzegana jako dobro luksusowe, a jako standardowe wyposażenie. Zamiast pytać, „czy warto?”, trzeba więc zastanowić się „który model klimatyzatora wybrać?”.
Sposób na sprawdzenie teorii strun?
4 lutego 2007, 18:24Uczeni z University of Wisconsin-Madison twierdzą, że możemy "zobaczyć” kształty dodatkowych wymiarów, przewidzianych w teorii strun, badając ich wpływ na energię kosmiczną. W najnowszym numerze pisma Physical Review Letters zamieścili artykuł, który dowodzi, iż możliwe jest wykorzystanie danych uzyskanych z eksperymentów do badania natury dodatkowych wymiarów.
MP3 zamiast stetoskopu
19 września 2007, 08:04Odtwarzacz MP3 z wbudowanym mikrofonem może pewnego dnia zastąpić stetoskop. Neil Skjodt z Wydziału Medycyny Uniwersytetu w Albercie i audiolog Bill Hodgetts przekonują, że dzięki niemu można lepiej usłyszeć i nagrać dźwięki związane z chorobami układu oddechowego, a odpowiednie pliki przechowywać na komputerze, tworzyć cyfrowe biblioteki oraz w razie potrzeby udostępniać je innym specjalistom.
Dziedziczenie bez genów
23 kwietnia 2008, 08:28Przy opisywaniu dziedziczenia przyjęło się traktować ten proces wyłącznie jako zależny od informacji zapisanej w DNA. Okazuje się jednak, że oprócz tego mechanizmu istnieje także druga grupa zjawisk, które kontrolują aktywność genów przekazywanych potomstwu. Jeden z mechanizmów decydujących o pozagenowym (lub, mówiąc fachowym językiem, epigenetycznym) dziedziczeniu został niedawno odkryty przez amerykańskich naukowców.
Taka Noc się zdarza raz
2 października 2008, 11:49Podczas gdy uprzejme roboty częstują odwiedzających czekoladą i rozlewają szampana, tresowane metodą odmawiania smakołyków bakterie rozkładają fenol. W pobliżu słychać zespół odkurzaczy sprzed kilkunastu lat, które wcale nie trafiły do muzeum czy dziwacznej orkiestry, ale zostały wykorzystane w aparaturze do oczyszczania powietrza.
Muzyka bez ograniczeń
16 czerwca 2009, 08:53Virgin Media będzie pierwszą firmą, która zaoferuje nieograniczone pobieranie plików muzycznych bez technologii zarządzania prawami autorskimi. Pobrane w ramach abonamentu pliki będzie można odtwarzać na dowolnym urządzeniu przez nieograniczony czas.
Kolejna awaria Wielkiego Zderzacza Hadronów
6 listopada 2009, 11:07Wielki Zderzacz Hadronów (LHC) uległ ponownej awarii. Tym razem winnym jest ponoć... ptak, który upuścił kawałek niesionego przez siebie chleba. Chleb miał wpaść do naziemnych urządzeń i zablokować je, powodując przegrzanie się części Zderzacza.
A jednak oscylują!
1 czerwca 2010, 21:12Dowodu na istnienie oscylacji neutrin poszukiwano aktywnie od kilkunastu lat. Kolejne eksperymenty mające potwierdzić Model Standardowy spełzały na niczym. Dopiero teraz, po kilku latach działalności, zaowocował europejski projekt OPERA.
Gorączka piątkowej Nocy
30 września 2010, 19:46Z roku na rok Małopolska Noc Naukowców kusi chętnych coraz bardziej rozbudowanym programem pokazów i wykładów. My daliśmy się skusić ogrodnictwu, feerii smaków oraz sztuce i w żadnym razie tego nie żałujemy. Pozwoliliśmy się wystraszyć straszykami, spróbowaliśmy przetworów z jagody kamczackiej i dowiedzieliśmy się, że inkrustować można nie tylko kością słoniową czy złotem.
